5 - انتشار زبان فارسى در ممالك آسياى شرقى و نفوذ وزرا و مدبرين ايرانى در ممالك غير مسلمان مطيع مغول و داخل شدن ايشان در ادارات چين و رواج مذهب اسلام در اين مملكت . تقسيم ممالك چنگيزى - چنگيز خان زوجات و همخوابه‌هاى بسيار داشت ولى از آن ميان يسونجين‌بيگى از همه بزرگتر و معتبرتر بود به همين جهت فرزندان اين زن بنا بر رسم مغول بر ساير اولاد چنگيز برترى و مزيّت يافتند . در ميان هفت پسر چنگيز آن چهار كه فرزند يسونجين‌بيگى بودند يعنى جوجى يا توشى و جغتاى و اوگداى يا اوگتاى و تولوى يا تولى چهار پسر معتبر چنگيز و در كارهاى مهم منظور نظر و مدد او بودند و او در ايام حيات هريك از اين چهار را مأمور اجرا و انجام يك قسمت از آداب و مراسم مغول و ضبط كارهاى ملكى و قومى نموده بود . از آن جمله جوجى كه پسر بزرگتر بود به كار شكار كه در نزد مغول از اهمّ امور و جزء لوازم كار جنگ و در حكم ورزش اين عمل است نامزد شد و جغتاى فرزند دوّم خان مغول مأمور اجراى احكام چنگيزى و انجام مجازات و سياسات گرديد . ادارهء مملكت به اوگتاى مفوّض بود و تولى كار لشكركشى و تجهيز سپاه را كفايت مىكرد ، پسران ديگر چنگيز هم هركدام در لشكرها عنوانى داشتند و زير فرمان برادران و پدر خود اجراى وظيفه مىنمودند . تقسيم ممالك چنگيزى بعد از فتح چين شمالى و ممالك اقوام كرائيت و نايمان و اويغور و تنگغوت و قراختائيان و خوارزمشاهيان در ايام حيات چنگيز به ترتيب ذيل صورت گرفت : 1 - ختا يعنى چين شمالى نصيب اتوكين نويان برادر چنگيز شد ؛ 2 - ممالك واقع بين شهر قباليغ از بلاد كاشغر تا آن طرف شهر بلغار « 1 » يعنى تا منتهى حدى كه از سمت مغرب پاى لشكر تاتار به‌آنجا رسيده سهم جوجى گرديد و اين ممالك عبارت بود از درهء علياى سيحون و سرزمين خوارزم و دشت قبچاق و مساكن طوايف قومان ( روسيهء جنوبى ) و بلغار و باسقرد ( دامنه‌هاى جبال اورال )

--> ( 1 ) - اين شهر بلغار را كه اكثر سكنهء آن مسلمان و در نزديكى غازان حاليه در روسيهء مركزى بوده نبايد با بلغارستان امروزى اشتباه كرد .